Anh Nam làm việc ở thành phố, còn mẹ anh vẫn ở quê. Từ ngày bố mất, bà nhất quyết không lên ở cùng các con. Bà bảo ở quê quen rồi, còn có hàng xóm, có mảnh vườn sau nhà, có mấy con gà nuôi cho đỡ buồn.
Thành ra, ngoài những lần cuối tuần về thăm, hai mẹ con chủ yếu nói chuyện qua điện thoại.
Mẹ Nam năm nay ngoài bảy mươi. Dạo gần đây, bà hay quên. Có những chuyện vừa nói xong vài phút sau lại hỏi lại.
Tối nào cũng vậy, khoảng tám giờ, khi Nam vừa ăn cơm xong hoặc đang xem dở bản tin thời sự, điện thoại lại reo.
– Cuối tuần này con có về không?
– Dạ, con về.
– Thứ Bảy hả con?
– Dạ.
Nói chuyện thêm vài câu rồi cúp máy.
Chưa đầy mười phút sau, điện thoại lại reo.
– Mẹ quên mất, cuối tuần này con có về không?
– Dạ có.
– Vậy nhớ ghé mua giúp mẹ ít thuốc huyết áp nha.
– Dạ, con nhớ rồi.
Được một lúc, bà lại gọi tiếp.
– Con về thứ Bảy hay Chủ nhật vậy?
Ban đầu Nam vẫn trả lời bình thường. Nhưng mấy tháng gần đây, công việc ở công ty nhiều hơn, áp lực cũng nhiều hơn. Có hôm vừa họp xong, đầu óc còn đang căng thẳng thì điện thoại của mẹ lại gọi đến lần thứ ba trong buổi tối.
Lần đó, Nam buột miệng:
– Mẹ hỏi nãy giờ mấy lần rồi đó. Con nói rồi mà.
Đầu dây bên kia im lặng một chút.
Rồi bà cười:
– Ừ, chắc mẹ già rồi nên hay quên.
Giọng bà vẫn bình thường, nhưng Nam nghe thấy sự ngượng ngùng trong đó.
Anh cũng thấy áy náy, nhưng rồi công việc lại cuốn đi.
Cuối tuần, Nam về quê như đã hứa.
Trong lúc dọn lại cái tủ cũ để tìm giấy tờ cho mẹ đi khám bệnh, anh vô tình thấy một cuốn sổ nhỏ đã ngả màu vàng. Trên bìa ghi dòng chữ quen thuộc bằng nét chữ của mẹ: “Những chuyện của thằng Nam”.
Anh ngồi xuống lật thử vài trang.
Phần lớn chỉ là những ghi chép lặt vặt.
“Hôm nay Nam sốt, cả đêm không ngủ.”
“Nam bị té xe, khóc một lúc rồi ngủ.”
“Hai mẹ con đưa nhau đi chích ngừa.”
Rồi anh bật cười khi đọc một đoạn được ghi cách đây hơn ba mươi năm.
“Hôm nay nó hỏi cả chục lần bao giờ ba đi làm về để chở đi thả diều. Cứ chạy ra cửa ngó rồi vào hỏi tiếp.”
Một trang khác:
“Nam hỏi tại sao trời mưa. Trả lời rồi một lát lại hỏi tiếp. Hỏi đến lúc ngủ vẫn chưa hết thắc mắc.”
Ở cuối trang, mẹ còn viết thêm một câu ngắn:
‘Con nít hỏi nhiều thiệt, nhưng thấy vui.’
Nam ngồi yên rất lâu.
Anh cố nhớ lại, nhưng không thể nào nhớ nổi ngày đó mình đã hỏi bao nhiêu lần.
Chỉ biết rằng chưa bao giờ mẹ nói:
“Con hỏi nãy giờ mấy lần rồi đó.”
Chiều hôm ấy, hai mẹ con ngồi trước hiên nhà uống trà. Mẹ kể chuyện bà Tư hàng xóm mới lên chức bà nội, chuyện cây xoài năm nay ít trái hơn năm ngoái, rồi chuyện con mèo nhà bên cứ sang ăn vụng.
Nam ngồi nghe, thỉnh thoảng góp vài câu.
Trước giờ anh vẫn nghĩ những chuyện đó chẳng có gì quan trọng.
Nhưng nhìn mái tóc bạc của mẹ, anh chợt thấy những câu chuyện ấy có lẽ cũng giống như hồi nhỏ mình kể đủ thứ chuyện linh tinh cho mẹ nghe, mà bà chưa bao giờ bảo bận.
Lúc Nam chuẩn bị lên thành phố, mẹ lại hỏi:
– Cuối tuần sau con về nữa không?
– Dạ, nếu không có việc đột xuất thì con về.
– Thiệt không?
– Dạ thiệt.
Bà cười.
Khoảng mười phút sau, lúc Nam đang chất đồ lên xe, bà lại đứng ngoài cổng hỏi:
– Vậy tuần sau con về hả?
Nam nhìn mẹ rồi bật cười:
– Dạ, con về.
Bà gật đầu, yên tâm như một đứa trẻ vừa được người lớn hứa sẽ dẫn đi chơi.
Trên đường trở lại thành phố, Nam chợt nghĩ, có lẽ con người ở đầu và cuối cuộc đời giống nhau nhiều hơn mình tưởng.
Khi còn nhỏ, mình cần sự kiên nhẫn của cha mẹ để lớn lên.
Khi cha mẹ già đi, có lẽ họ cũng cần sự kiên nhẫn của con cái để bước qua những năm tháng cuối đời.
Góc nhìn tâm lý – xã hội
Nhiều người lớn tuổi không lặp lại câu hỏi vì muốn làm phiền con cháu. Sự suy giảm trí nhớ ngắn hạn, cảm giác cô đơn và nhu cầu được kết nối khiến họ dễ nhắc lại những điều vừa nói. Đôi khi, điều họ cần không hẳn là câu trả lời, mà là cảm giác yên tâm khi nghe giọng của người thân.
Dưới góc nhìn tâm lý học, trẻ nhỏ và người cao tuổi có một điểm chung: đều cần được quan tâm, lắng nghe và đối xử bằng sự kiên nhẫn. Áp lực công việc và nhịp sống nhanh dễ khiến người trẻ mất kiên nhẫn, nhưng chỉ cần chậm lại một chút, chúng ta sẽ nhận ra cha mẹ già không đòi hỏi nhiều, đôi khi chỉ là vài phút trò chuyện mỗi ngày.
Bài học rút ra
- Sự kiên nhẫn là một cách thể hiện tình yêu thương.
- Người già đôi khi cần được lắng nghe hơn là được khuyên bảo.
- Những điều ta từng nhận từ cha mẹ, đến một lúc nào đó sẽ có cơ hội để đáp lại.
- Đừng để áp lực cuộc sống khiến mình vô tình làm tổn thương người thân.
- Một cuộc gọi vài phút đôi khi có ý nghĩa hơn nhiều món quà đắt tiền.
Câu hỏi suy ngẫm
- Lần gần nhất bạn ngồi trò chuyện thật lâu với cha mẹ là khi nào?
- Bạn đã từng mất kiên nhẫn với người thân vì những điều rất nhỏ chưa?
- Nếu một ngày mình già đi, mình mong con cái sẽ đối xử với mình như thế nào?
